Praca  dla Opiekunek i Opiekunów osób starszych w Niemczech

Jakie są pierwsze objawy i poszczególne etapy rozwoju choroby Alzheimera?

Jakie są pierwsze objawy i poszczególne etapy rozwoju choroby Alzheimera?

Podstawowym objawem choroby Alzheimera są zburzenia aktywności poznawczej. W miarę postępowania choroby, tzn. w miarę pojawiania się coraz większych uszkodzeń mózgu, rozwija się proces otępienny, którego właściwa postać ujawnia się w końcowym stadium choroby.

W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że choroba Alzheimera przebiega w trzech zasadniczych stadiach.

W pierwszym z nich podstawowym symptomem są specyficzne zaburzenia pamięci operacyjnej. Polegają one na trudnościach w zapamiętywaniu nowej informacji. Patologiczna nietrwałość śladu pamięciowego przyspiesza zapominanie, powoduje niemożność przypomnienia informacji.

W drugim stadium, w miarę postępu choroby, oprócz wymienionych zaburzeń zapamiętywania pojawiają się trudności w zakresie pamięci dawnej, tzn. w przypominaniu tego, co zdarzyło się kiedyś w życiu pacjenta i tego, czego nauczył się kiedyś w szkole. Jednocześnie pojawiają się zaburzenia w innych sferach aktywności poznawczej, np. w procesie spostrzegania i działania w przestrzeni bądź w zakresie mowy czy też w procesach myślenia.

Wreszcie, w trzecim stadium choroby Alzheimera, oprócz zaburzeń wszystkich procesów poznawczych, następuje rozpad nabytych umiejętności - i jest to otępienie właściwe, mające charakter nieodwracalny.

Zaburzenia aktywności poznawczej w chorobie Alzheimera pojawiają się w sposób określany jako podstępny, zdradliwy. I zanim na podstawie rożnych technik obrazowania mózgu uzyskamy potwierdzenie wstępnego rozpoznania, może upłynąć nawet kilka lat. Zależy to w dużym stopniu od potencjału intelektualnego pacjenta, a konkretnie od mechanizmów kompensacyjnych danej osoby, innymi słowy od plastyczności mózgu i radzenia sobie w trudnych sytuacjach.

Początkowo chory odczuwa, że jego aktywność poznawcza zmniejsza się, potrzebuje więcej czasu na wykonanie swoich czynności zawodowych. Jednocześnie efekty pracy, mimo często podwojonego wysiłku, są bardzo niezadowalające. Większość pacjentów czynnych zawodowo w takiej sytuacji rezygnuje z pracy, przechodzi na wcześniejszą emeryturę, tłumacząc to np. nagłą koniecznością zajęcia się wnukami.

Ogólny spadek aktywności w pierwszym okresie dotyczy bardziej gromadzenia nowych informacji niż korzystania z nabytych umiejętności. I tak mogą pojawić się kłopoty z opowiedzeniem obejrzanego filmu, natomiast prowadzenie samochodu czy też gotowanie może przebiegać prawidłowo.

Najwcześniej pacjent zauważa kłopoty w zakresie czynności wykonywanych najczęściej. I tak np. woźna, po 30 latach pracy w szkole, dzwoni o niewłaściwej porze na przerwę czy też na lekcję, profesor nie potrafi przygotować konspektu wykładu, księgowa gubi się w liczbach i operacjach, lekarz ma trudności z wypisywaniem nowych leków, a gospodyni nie wie, jak zrobić kopytka, które podawała w piątki przez 20 lat.

Ten początkowy okres choroby jest najtrudniejszy w diagnozie z co najmniej paru przyczyn. Przede wszystkim musi znaleźć się osoba, która zauważy zmianę w zachowaniu, dostrzeże, że ktoś bliski zaczyna mieć powtarzające się kłopoty, że dzieje się coś, czego do tej pory nie było. Dalej, ważne jest zaobserwowanie, czy trudności pojawiły się bez żadnych uchwytnych przyczyn, czy też ujawniły się w przypadkach np. przeciążenia fizycznego bądź psychicznego, w stanach niedożywienia, przy różnego rodzaju zatruciach, przedawkowaniu leków bądź też w początkach procesu nowotworowego. Jeżeli zaburzenia aktywności poznawczej nie są związane z wymienionymi przyczynami i nie mijają, a wręcz przeciwnie - nasilają się w obserwacji co najmniej sześciomiesięcznej, koniecznie należy zgłosić się do lekarza.

Zaburzenia pamięci początkowo przejawiają się w trudnościach w przypominaniu tego, co zdarzyło się niedawno - przed minutą, godziną, dobą. Stopniowo narasta ich częstotliwość - początkowo mogą być rejestrowane raz w tygodniu, potem codziennie, a w końcu prawie nieustannie. Bardzo irytującymi dla otoczenia stają się nieustannie powtarzane przez pacjenta pytania. Dzieje się tak wtedy, gdy nie pamięta on, o co pytań, nie pamięta, że uzyskał odpowiedź, potem, że już o to pytał. Prawdopodobnie odpowiedź, którą uzyskał, była zakłóceniem tak dużym, że pacjent zapomniał, iż w ogóle pytał i o co pytał. To nasilane zapominanie wynika z patologicznej nietrwałości śladu pamięciowego. Wzmożona podatność śladu pamięciowego na interferencje uniemożliwia trwałe zapamiętanie a przecież to, co nie zostało utrwalone, bądź jest utrwalone w sposób niedostateczny, nie może być odzyskane w ogóle lub jest przypominane w sposób nieprecyzyjny, cząstkowy.

Wiadomo np., że reklama przerywająca film może "wymazać" to, co było przed nią; nieoczekiwana rozmowa przez telefon może spowodować, że pacjent nie wraca do czynności, którą wykonywał poprzednio. Objawem w tym okresie są zaburzenia. I tak jeden z pacjentów opowiadał, że podczas pracy przy komputerze goniec przyniósł mu korespondencję. Odłożył ją na bok, zapominając zarówno o posłańcu, jak i o listach. Ta nietrwałość śladu i łatwa rozpraszalność uwagi powodują, że pacjent nieustannie czegoś szuka. Znajdując, chowa w znacznie bezpieczniejsze miejsce i wznawia szukanie. W efekcie może znaleźć klucze w zamrażalniku, a pantofel pod poduszką. Sytuacja staje się dramatyczna wówczas, gdy nie pamięta, że sam te przedmioty tam schował i oskarża bliskich o robienie mu przykrości.

W późniejszych stadiach choroby szukanie może przybrać postać obsesji. Pacjenci chowają zwykle przedmioty najważniejsze: dokumenty, klucze, pieniądze. Warto zauważyć, że zapominanie jest jednym z procesów pamięci i w sposób naturalny ułatwia selekcję ciągle napływających informacji.

Zapominają nie tylko ludzie w późnym wieku, ale i młodzi. Różnica polega na tym, że osoby zdrowe potrafią zorganizować sobie przypominanie, planując tę czynność i stosując rozmaite strategie, np. uruchamiając ciąg skojarzeń.

Ten początkowy okres choroby, w którym dominują zaburzenia pamięci i dyskretne zmiany w zachowaniu, może trwać wiele lat.

W miarę upływu czasu, w drugim stadium choroby, zaburzenia pamięci wpływają destrukcyjnie na inne procesy poznawcze. W końcu dochodzi do zaburzeń innych procesów. I tak, oprócz zaburzeń pamięci, mogą u niektórych pacjentów wystąpić trudności językowe w postaci obniżenia poziomu gotowości słowa. Pacjent relacjonuje np., że wie, co chce powiedzieć, ale brakuje mu słowa, ma to "na końcu języka". Jednocześnie, przy zachowanej początkowo płynności wypowiedzi i braku zniekształceń artykulacyjnych, wypowiedzi stają się coraz bardziej "puste", pozbawione treści.

Czasami, gdy pacjent chce opowiedzieć jakąś dłuższą historyjkę, wprowadza masę dygresji i zapominając o tzw. myśli przewodniej, w efekcie zbacza na inny temat, najczęściej nie doprowadzając wypowiedzi do końca. U innych pacjentów mogą dominować trudności w spostrzeganiu przestrzeni i w działaniu w przestrzeni. Chory może nie trafiać początkowo do miejsc mniej znanych, a w końcu do własnego mieszkania. Może on wielokrotnie okrążać swój blok, nie rozpoznając klatki, wejściowej. Zdarzać się też może błądzenie po ulicach miasta. Objawami zaburzeń przestrzennych mogą być trudności z ubieraniem-się - pacjent np. wkłada nogi do rękawów marynarki, w posługiwaniu się sztućcami lub w rozpoznawaniu przedmiotów czy też twarzy. Jeszcze inni pacjenci przejawiaj inercyjność w myśleniu, demonstrują bardzo pogodny nastrój, popełniają gafy towarzyskie, przyjmując postawę konkretną, wymieniając np. wśród przedmiotów ostrych: paprykę, ocet, ostre sławo czy też ostry język.

W środkowym stadium choroby zaburzenia procesów językowych, wzrokowo-przestrzennych czy też myślenia występują zwykle wybiórczo, ale zawsze towarzyszą im zaburzenia pamięci.

W miarę postępu choroby najbardziej dotkliwa dla pacjenta i dla osób bliskich staje się niemożność zapamiętywania tego, co zdarza. się z godziny na godzinę. Mimo stosowania rożnych sposobów i pomocy, pacjent nie uczy się, nie rejestruje w pamięci nowych informacji, faktów, próśb i poleceń. W miarę postępu choroby do zaburzeń pamięci operacyjnej dołączają się zaburzenia pamięci zdarzeń odległych. Coraz większą trudność sprawia pacjentowi przypominanie tego, co zdarzyło się w przeszłości, początkowo najbliższej, a potem coraz dalszej. W trzecim stadium choroby pacjent nie tylko nie przypomina sobie tego, czego nauczył się na studiach czy też w szkole, ale z czasem nie może przypomnieć sobie faktów ze swego życia, imion bliskich mu osób. I tak żona, córka, matka stają się jedną osobą. Pacjent zachowuje jedynie poczucie, że jest to ktoś bliski, ważny, dający poczucie bezpieczeństwa, natomiast traci znaczenie, kim jest ta osoba. W końcu i czas zaczyna być zjawiskiem abstrakcyjnym - to, jaka jest pora dnia, pora roku, dzień tygodnia czy też rok, przestaje być czymś ważnym. Rozpada się nie tylko przestrzeń pozaosobowa, ale i przestrzeń własna pacjenta.

W tym właśnie trzecim stadium dochodzi do pełnej deterioracji poznawczej - następuje rozpad procesu mówienia, rozumienia mowy, zaburzenia myślenia i przestrzenne. Następuje też pełna utrata wszelkich umiejętności, takich jak np. prowadzenie rachunków, podróżowanie, załatwianie sprawunków, umiejętność stosownego i szybkiego ubierania się, przygotowywanie mniej lub bardziej złożonych posiłków, posługiwanie się przy jedzeniu sztućcami, rozmawianie przez telefon, prowadzenie samochodu, jazda na rowerze, dbanie o higienę, pielęgnowanie własnego zdrowia, umiejętność poruszania się - elastycznego chodu, zręcznego siadania na krześle, utrzymania pionowej postawy ciała. Pacjent nie dostrzega własnych zaburzeń, przestaje sygnalizować potrzeby, zaczyna zachowywać się niestosownie do sytuacji - wybiera się na spacer w nocy, gdy wszyscy śpią, kładzie się do łóżka w kapeluszu, zostawia otwarte drzwi, spaceruje w bieliźnie zimą po ulicy, zaczyna jeść rękami, nie utrzymuje pionowej postawy, zaczynu opadać mu głowa, a twarz staje się coraz bardziej maskowata, pozbawiona uśmiechu. W ostatnim stadium choroby pacjent ma zaburzenia świadomości: nie rozpoznaje miejsca własnego pobytu, nie pamięta swojego imienia, zapomina o swoich potrzebach.

Poza wiodącym objawem, jakim jest postępujące otępienie, w przebiegu choroby Alzheimera mogą pojawiać się również różne objawy neurologiczne. Do najczęściej spotykanych należą objawy pozapiramidowe, twoąrzące tzw. zespół parkinsonowski, czyli spowolnienie ruchowe, zaburzenia mimiki twarzy, sztywność będąca wynikiem wzmożenia napięcia mięśni oraz, rzadziej, drżenie.

Zespół parkinsonowski występuje bowiem nie tylko w chorobie Parkinsona, ale również w wielu innych schorzeniach, m.in. właśnie w chorobie Alzheimera. Obie te choroby mogą też ze sobą współistnieć. Zespół parkinsonowski może być wreszcie wynikiem działania ubocznego niektórych leków, np. psychotropowych, których podawanie pacjentom z chorobą Alzheimera jest często konieczne.

Objawy te mogą dać w rezultacie ogólne spowolnienie ruchowe, bardzo ubogą mimikę twarzy (tzw. twarz maskowata), jak również charakterystyczną, pochyloną do przodu, ze zgiętymi w stawach kolanowych i łokciowych kończynami postawę oraz chód drobnymi krokami, z przesuwaniem stóp po podłożu. kończyny górne w trakcie chodzenia są nieruchome. Jeżeli występuje drżenie, to dotyczy najczęściej rąk - nasila się podczas emocji, zanika podczas snu.

Innym objawem pozapiramidowym, mogącym występować w przebiegu choroby Alzheimera są mioklonie czyli nagłe, szybkie i nieregularne skurcze mięśni, częściej dotyczące mięśni kończyn niż tułowia.



Źródło: Alzheimer.pl

Nasze certyfikaty

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Ogólnego Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1 z dnia 2016.05.04); zwanego dalej Rozporządzeniem, informujemy, iż:
  1. Współadministratorami danych osobowych są Pronobel sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach, ul. Młyńska 8, 44-100 Gliwice oraz DE Pronobel sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Gliwicach, ul. Młyńska 8, 44-100 Gliwicach. Dane osobowe przetwarzane są w celu:
    • umieszczenia danych osoby, której te dane dotyczą w bazie kandydatów, prowadzenia postępowań rekrutacyjnych z udziałem osób, których dane dotyczą i podjęcia kontaktu z tą osobą w szczególności w celu przedstawienia jej ofert pracy;
    • zawarcia z osobami, których dane dotyczą umów cywilnoprawnych stanowiących podstawę zatrudnienia przy opiece nad osobami starszymi i wykonywania tych umów, a także podjęcia czynności służących przygotowaniu zawarcia tych umów.
  2. Podanie danych osobowych i wyrażenie zgody na ich przetwarzanie jest dobrowolne lecz konieczne do skorzystania z formularza kontaktowego. Dane osobowe są przechowywane do czasu wycofania zgody na przetwarzanie tych danych. Wycofanie zgody uniemożliwi umieszczenie osoby, której dane dotyczą w bazie kandydatów i wykorzystanie podanych danych osobowych do kontaktu w szczególności w celu przedstawienia tej osobie ofert pracy.
  3. Osobie, której dane dotyczą przysługuje prawo uzyskania dostępu do własnych danych osobowych, ich sprostowania i usunięcia, a także żądania ograniczenia przetwarzania oraz przeniesienia danych w warunkach określonych powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Osobie, której dane dotyczą przysługuje też prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowych w każdym przypadku zaistnienia podejrzenia, że przetwarzanie jego danych osobowych następuje z naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
  4. Dane osobowe klienta mogą być przekazywane podmiotom trzecim – agencjom pośrednictwa oraz zleceniobiorcom administratora danych osobowych w związku z realizacją umowy dotyczącej zapewnienia pomocy osobom starszym i/lub chorym przy prowadzeniu gospodarstwa domowego.
  5. Dane osobowe są przechowywane przez okres trwania stosunków prawnych wynikających z zawartych umów, a także po ich ustaniu, przez okres przedawnienia roszczeń związanych z realizacją tych umów, wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
  6. Przysługuje Pani/Panu prawo uzyskania dostępu do własnych danych osobowych, ich sprostowania i usunięcia, a także żądania ograniczenia przetwarzania oraz przeniesienia danych w warunkach określonych powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.
  7. Przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego w rozumieniu przepisów o ochronie danych osobowych w każdym przypadku zaistnienia podejrzenia, że przetwarzanie jego danych osobowych następuje z naruszeniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
  8. Podanie danych osobowych jest dobrowolne, jednak konieczne do zawarcia umowy zlecenia/umowy o współpracy w związku z koniecznością identyfikacji strony tej umowy i jej rozliczenia.
  9. Decyzje w oparciu o podane przeze Panią/Pana dane nie są podejmowane w sposób zautomatyzowany.
  10. Dopuszcza się możliwość pozyskania dodatkowych danych osobowych, na podstawie wyrażonej Panią/Pana przeze mnie, dobrowolnej i odwołalnej w każdym czasie zgody. Dane, o których mowa w zdaniu poprzednim służyć będą administratorowi danych do realizacji celu wyraźnie określonego w treści wyrażonej przeze mnie zgody.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych wskazanych w formularzu przez współadministratorów - Pronobel sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach, ul. Młyńska 8 oraz DE Pronobel sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Gliwicach, ul. Młyńska 8 w celu umieszczenia moich danych w bazie kandydatów i kontaktowania się ze mną w sprawie ofert pracy.